Convenient surveillance

Oké, inflatie is dus het fenomeen dat geld zijn waarde verliest omdat het door de centrale banken bijgedrukt wordt. Dat nieuwe geld wordt uit het niets gecreëerd en onttrekt waarde aan het geld wat al in circulatie was. Maar als de machthebbers op die manier oneindig veel geld kunnen maken om hun plannen mee te financieren, waarom bestaat er dan nog zoiets als belastingheffing? Die belastingheffing heeft in mijn optiek twee redenen. Enerzijds zorgt het ervoor dat heel veel waarde wordt afgeroomd van de mensen die die waarde creëren, waardoor zij nooit genoeg hebben en zullen moeten blijven werken. Dit zorgt ervoor dat het gezinsleven wordt verstoord, omdat tegenwoordig beide ouders een inkomen moeten vergaren om de eindjes aan elkaar te kunnen blijven knopen. De kinderen gaan dan naar de opvang en daar kan ze van alles worden wijsgemaakt of ingeprogrammeerd. Anderzijds is het voor de machthebber die bezig is om toe te werken naar absolute controle heel fijn en gemakkelijk om te weten welke transacties er plaatsvinden. Als je ondernemers verplicht om op elke transactie BTW af te dragen, dan zullen die ondernemers dus ook een administratie moeten overleggen waar al die transacties in beschreven staan.

Dit is een vorm van surveillance die wordt afgedwongen. Maar ook zonder dwang uit te oefenen komt de machthebber enorm veel over ons te weten. Vroeger moesten de medewerkers van inlichtingendiensten nog flink hun best doen om netwerken van mensen in de gaten te houden. Een groep moest eerst nog gevonden worden, vervolgens geïnfiltreerd en dan jarenlang gevolgd om alles goed in kaart te brengen. Wie zijn er onderdeel van zo’n groep? Wie vervult welke rol binnen de groep? Waar en wanneer komen zij samen? Welke onderwerpen bespreken zij? En zijn de activiteiten van zo’n groep potentieel gevaarlijk voor de machthebber of gaat het bijvoorbeeld om een onschuldige kookclub die recepten uitwisselt? Zo’n kookclub kan namelijk net als een groep terroristen ook heel geheimzinnig doen over de inhoud van de recepten zonder dat daar gevaar van uitgaat omdat het recepten zijn voor taarten en niet voor bommen.

Tegenwoordig is het voor de machthebber een stuk gemakkelijker om dit soort informatie bij elkaar te brengen. En die informatie wordt gewoon door de burgers zelf aangeleverd. Want wie bijvoorbeeld een Facebook account heeft geeft zelf aan wie zij kennen (vrienden), waar zij zijn (inchecken op locaties) en welke interesses zij hebben. En alle informatie die via Facebook wordt uitgewisseld wordt op de servers van moederbedrijf Meta vastgelegd en kan op elk gewenst moment worden opgevraagd door veiligheidsdiensten. In corona tijd werd bovendien heel duidelijk dat er niet alleen meegelezen wordt, maar dat mensen die iets plaatsen wat de machthebber onwelgevallig is zonder pardon hun account, al dan niet tijdelijk, kan worden ontnomen (Facebook jail) of de verspreiding van hun posts kan worden onderdrukt (shadow ban).

De belofte van Facebook was ooit dat je daar heel gemakkelijk, en dat is het toverwoord, contact kon onderhouden met heel veel mensen tegelijk. Je kon er zelfs gemakkelijk mensen uit je verleden terugvinden waarmee het contact was verwaterd. En je werd aan de verjaardagen herinnerd en kon zelfs de relatiestatus zien van iedereen in je netwerk. Super handig en nog gratis ook! Maar zoals gelukkig steeds meer mensen doorhebben geldt doorgaans dat wanneer iets gratis is, jij zelf het product bent. Je betaalt de dienst alsnog door de data die je aanlevert. Deze wordt verkocht aan aanbieders van producten, gebruikt door Facebook om targeted advertising op je af te vuren, maar is ook beschikbaar voor veiligheidsdiensten die met een simpel verzoek op basis van ‘national security’ enorme hoeveelheden data opvragen.

En dit is niet anders voor andere social media bedrijven, daar werkt het net zo. En ook wanneer je in een supermarkt kiest voor de gemakkelijkere of snellere optie om je producten zelf te scannen en met een pasje af te rekenen, wordt via je bankgegevens of via de bonuskaart een heleboel data verzameld. Het mag dan wat gehannes zijn met dat wisselgeld, maar contant betalen biedt op het gebied van privacy wel behoorlijk wat meerwaarde. Ook het online bestellen van producten is natuurlijk heel erg gemakkelijk. Je hoeft de deur niet uit, niet te zoeken naar een parkeerplaats, niet te zoeken naar het juiste schap, de beschikbaarheid van producten is een stuk duidelijker, je kunt verschillende aanbieders met elkaar vergelijken en ga zo maar door. Maar ook daar is de prijs voor gemak jouw informatie, je privacy. Op Schiphol is de rij voor de poortjes die een gezichtsscan maken veel korter dan de rij voor een paspoortcontrole door de marechaussee. Het is niet verplicht, maar wel gemakkelijker om je privacy op te geven. Ook lichaamsscan die bij de security gemaakt wordt is niet verplicht zoals veel mensen denken. Je kunt gewoon vragen om door een mens gefouilleerd te worden. Dit kost wellicht wat meer tijd, maar biedt ook privacy en het scheelt een dosis straling die anders op je afgevuurd wordt.

Het kan natuurlijk zo zijn dat je denkt dat een supermarkt of online aanbieder zorgvuldig met je informatie omspringt. Maar wanneer de systemen van zo’n bedrijf worden gehackt, dan ligt je persoonlijke informatie alsnog op straat. En wanneer een overheidsinstantie met een verzoek komt om die data op te vragen is er vrijwel geen bedrijf wat daar “Nee” tegen zegt. En je zou natuurlijk kunnen denken: “Ach, ik heb toch niets te verbergen?” Maar uiteindelijk heeft iedereen wel wat te verbergen. Want wie heeft er geen gordijnen bijvoorbeeld? Zeker in de badkamer is het toch wel fijn dat je het zo kunt regelen dat er niemand meekijkt.

En ook wanneer de regels veranderen kun je ineens aangepakt worden op iets wat toen je het deed nog geen probleem vormde. Het beste voorbeeld daarvan is het feit dat er in de Tweede Wereldoorlog meer joden uit Amsterdam zijn gedeporteerd (60.000-63.000) dan vanuit de veel grotere stad Berlijn (50.000 tot 55.000) en Nederland het hoogste aantal joodse slachtoffers kende van alle West-Europese landen. Dit toont aan dat wanneer er informatie over je geregistreerd staat, zoals in Nederland tot in de puntjes bijgehouden werd tot welke geloofsgenootschap je behoorde, bij een verandering van degene die de regels maakt die informatie ineens tegen je kan worden gebruikt. Dát is het belang van privacy en dat geldt voor iedereen. Dus als je weer eens voor de keuze staat tussen iets wat gemakkelijk is en gratis of iets wat je wat meer moeite kost, denk dan even goed na over de prijs die je betaalt voor het gemak. Is dat gemak je privacy waard?

Vind je dit leuk? Schrijf je dan nu in voor onze nieuwsbrief!