De tollenaar 2.0

De oplossing voor het probleem dat onderdanen bij een te hoge belastingdruk begonnen te steigeren is even ingenieus als eenvoudig. De kern van het probleem is namelijk de perceptie van de onderdanen dat de belastingen te hoog zijn. Door die perceptie te veranderen verandert de onderdaan van opstandig in gehoorzaam en kan de belastingdruk zo hoog worden opgevoerd als de heersende macht maar wenst. Maar hoe kun je mensen doen geloven dat het allemaal zo erg niet is terwijl je stelselmatig de lasten verder verzwaart en een steeds groter deel van hun verdiensten en bezittingen afneemt? En hoe verricht je de inning, want ze komen het natuurlijk niet vrijwillig bij je aangeven toch?

Nadat aan het einde van de 18e eeuw de Fransen de Republiek der Nederlanden hadden ingelijfd, werd in 1806 voor het eerst een algemeen belastingstelsel ingevoerd naar ontwerp van minister van Financiën Isaäc Gogel. Dienaar van de macht Gogel wordt dan ook gezien als de ‘vader van de Nederlandse Belastingdienst.’ Overigens duurde het nog ruim een eeuw voordat de Verenigde Staten in 1913 overgingen tot centrale, federale belastingheffing. Tot dat moment financierde die staat hun oorlogen en infrastructurele werken door het verkopen van (war) bonds. Ook na het vertrek van de Fransen uit Nederland handhaafde de van stadhouder tot koning gepromoveerde Willem I het algemene belastingstelsel en het toezicht op de inning door de Belastingdienst.

Mensen die doorhebben dat belasting in feite gewoon gelegaliseerde roof is, richten hun woede vaak op de Belastingdienst en schrijven brieven naar ‘de inspecteur.’ Maar vormt de belastingdienst dan het gezicht van de Tollenaar? Nee. De ambtenaren voeren daar, wellicht velen zelfs te goeder trouw, slechts beleid uit. Beleid dat een gelijke aard en uitwerking heeft als hoe de georganiseerde misdaad onder afdreiging met geweld mensen af kan persen. De ambtenaren van de belastingdienst verschuilen zich achter titels en brieven in een kantoor en treden slechts voor rechtszaken of vergezeld van de FIOD daar buiten.

De inning van belastingen wordt tegenwoordig namelijk overgelaten aan ondernemers die namens de belastingdienst geld invorderen bij de bevolking op het moment dat er een transactie plaatsvindt. Krijg je je salaris uitgekeerd? Dan worden de werkgevers- en werknemerslasten al ingehouden voor je het geld op je rekening krijgt. Verkoop je je huis? Dan wordt overdrachtsbelasting door de notaris in rekening gebracht. Koop je wat dan ook bij welke winkel dan ook, online en offline, dan brengt de winkelier BTW in rekening en voor sommige goederen ook nog accijnzen. Het slimme is dat de tollenaar zo niet alleen geen gezicht meer heeft, maar dat hij is getransformeerd tot iedereen, your next door neighbour! De tollenaar is je werkgever, maar ook elke winkelier, elke restauranteigenaar, elk bedrijf. Het kan je oom of tante, buurman of buurvrouw zijn. Mensen waar je niet boos op kunt worden, want het zijn geen verkeerde mensen en ze doen alleen maar waarvan zij denken dat dat zo hoort.

Naast het gegeven dat deze werkwijze de tollenaar minder herkenbaar maakt, maakt het ook de impact van wat hij doet minder zichtbaar. Je zult vast wel eens een loonstrook bekeken hebben en gezien hebben hoeveel van je zuurverdiende loon richting de fiscus wordt gesluisd, maar dat doe je niet elke maand. De BTW is in de meeste winkels al verrekend in de prijs op het prijskaartje. Accijnzen bij de pomp worden ook in de brandstofprijs verdisconteerd (anders gaat je opvallen dat ruim 70% van wat je betaalt direct richting de staat gaat). Dus de belastingen worden door heel veel verschillende mensen geheven en omdat dat zo gefragmenteerd gebeurt heb je helemaal niet door hoe ongelofelijk veel je eigenlijk wordt afgenomen door de staat.

Waar vroeger nog wel weerstand ontstond wanneer de belastingdruk als te hoog werd ervaren, soms zelfs door 80 jaar lang strijd te leveren, is dat nu niet meer het geval omdat men niet meer in de gaten heeft hoe hoog de belastingdruk daadwerkelijk is. Waar het vroeger ging over procenten en tienden, is nu alleen al de BTW verhoogd tot meer dan het dubbele van die tienden. Die BTW wordt trouwens ook geheven over accijnzen, dus je betaalt 21% belasting (BTW) op een belasting (accijns). Maar verzet blijft tegenwoordig beperkt tot een enkele demonstratie wanneer een nieuwe heffing wordt ingevoerd of een bestaande heffing wordt verhoogd. Massale onrust of een opstand tegen de machthebber blijft uit, want het lijkt steeds om iets kleins te gaan en het is altijd maar een beperkte groep die er door geraakt wordt.

Maar tel het eens allemaal bij elkaar op. Inkomstenbelasting, vermogensbelasting, accijnzen, BTW, overdrachtsbelasting, motorrijtuigenbelasting, etc. En de meest misdadige van alle belastingen: erf- en schenkbelasting. Op het moment dat je netjes inkomstenbelasting hebt afgetikt bij het verdienen van je salaris, de BTW hebt betaald bij aankoop van goederen, overdrachtsbelasting hebt betaald bij de aankoop van je huis en elk jaar vermogensbelasting hebt afgedragen word je ook nog eens aangeslagen voor belasting op het moment dat je je bezittingen doorgeeft, al dan niet na overlijden. Alles bij elkaar is dit een veelvoud van de tienden, vele tientallen malen hoger dan de belastingdruk in de 13 koloniën die leidde tot de onafhankelijksoorlog. Maar de tollenaar heeft zich verstopt achter jan en alleman en door al die kleine beetjes belastingheffing raakt de werkelijke belastingdruk buiten beeld.

Vind je dit leuk? Schrijf je dan nu in voor onze nieuwsbrief!

Laat een reactie achter

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *