Stemmen doen we over het algemeen door het invullen van onze voorkeur op een daarvoor bedoeld stembiljet. Je kunt ‘je stem dan laten horen’ door een vakje rood te kleuren. Eigenlijk is dat een vreemde term, want wat je doet brengt geen geluid voort en is dus niet te horen. Bovendien geef je je stem juist uit handen, omdat je die weggeeft aan iemand die je machtigt om je te vertegenwoordigen. Niet jouw stem klinkt dan, maar die van je vertegenwoordiger waarvan je je kunt afvragen of die zijn/haar stem altijd gebruikt zoals jij dat zou willen.
Een andere manier om uiting te geven aan je wensen en vooral ook aan onvrede met hoe dingen geregeld worden is om te stemmen met je voeten. Stemmen met de voeten kun je doen op verschillende manieren afhankelijk van de context. Wanneer je ergens klant bent en je bent het niet eens met hoe je daar behandeld wordt, kun je overstappen naar een concurrent. Als je werkgever dingen doet waarmee je het niet eens bent of wanneer een ander bedrijf betere arbeidsvoorwaarden heeft, dan kun je door over te stappen bewegen naar waar jij je prettiger bij voelt. In de politiek wordt de term ook wel gebruikt wanneer politici demonstratief een debat verlaten, in dat geval wordt daadwerkelijk fysiek gebruik gemaakt van de voeten om een mening (meestal afkeur) te uiten.
De meest extreme vorm van stemmen met de voeten is wanneer iemand het dermate oneens is met hoe dingen in een land geregeld zijn of besloten worden, dat gekozen wordt voor een vertrek uit het land. Deze stap op weg naar een ander land waar dingen anders geregeld zijn is er een die meestal niet lichtzinnig gezet wordt. Meestal gaan daar jaren aan vooraf waarbij iemand zich steeds minder kan vinden in het beleid in het thuisland en oriëntatie op hoe dat dan in andere landen geregeld is. Wanneer alle aspecten zorgvuldig afgewogen zijn, huisvesting in het nieuwe land gevonden is, banen opgezegd zijn en soms ook een taalcursus gevolgd is, wordt dan de stap gezet naar een ander land op zoek naar een betere toekomst. Natuurlijk zijn er ook mensen die gemakkelijker in het diepe stappen zonder een gedegen voorbereiding, maar over het algemeen is dit ook voor hen iets wat niet zomaar impulsief wordt ondernomen. Al hoeft de keuze voor het nieuwe land natuurlijk niet definitief te zijn, je kunt immers altijd weer je voeten laten spreken door de weg te gaan naar nog een ander land.
Stel je eens een wereld voor waarin landen niet bestaan. Dat is geen nieuwe gedachte, John Lennon zong hier al over in het nummer Imagine. Als er geen landen zijn, zijn er ook geen grenzen, geen paspoorten en geen regeringen of koningen. Je bent dan vrij om te gaan waar je maar wilt en je te vestigen waar je maar wilt. Er zijn ineens ook geen van bovenaf opgelegde regels meer en je inkomsten worden ook niet meer voor een fors deel weggeroofd in de vorm van belastingen. In de kern is dit wat anarchisme inhoudt. Maar dan wel anarchisme in zijn zuivere vorm: geen heersers. Anarchisme wordt over het algemeen gepresenteerd als volslagen wetteloosheid, wat resulteert in complete chaos: geen regels. Maar dat is niet de werkelijke definitie.
Anarchisme is afgeleid van het Griekse anarkhia (ἀναρχία) een samenvoeging van An– wat ‘zonder’ of ‘niet’ betekent en Arkhos wat ‘leider’ of ‘heerser’ betekent. Anarchisme betekent dus letterlijk zonder heersers. Dat betekent dat niemand van bovenaf regels oplegt, maar je vrij bent om zelf afspraken te maken met andere vrije mensen. Bijvoorbeeld over het onderhouden of aanleggen van wegen. In plaats van dat een staat dit organiseert en met geroofd geld financiert kun je dit dan samen met andere belanghebbenden organiseren en financieren met vrijwillige bijdragen. Die bijdragen kun je makkelijk missen als je geen belasting meer hoeft af te dragen en bovendien worden die gelden dan alleen maar besteed aan waar jij ze voor beschikbaar hebt gesteld. Voor 1913 bestond er in de Verenigde Staten helemaal geen inkomstenbelasting, maar dat betekent niet dat er geen wegen waren of dat er geen onderhoud aan wegen werd gepleegd. Dat is iets wat prima door mensen zelf zonder dwang geregeld kan worden.
Maar wat heeft anarchisme te maken met stemmen met de voeten? Nou heel simpel. Als iedereen vrij is om te reizen en vrij is om naar eigen inzicht afspraken te maken met andere vrije mensen, dan wordt het ineens mogelijk om heel veel verschillende afspraken te maken. De basis is waar we het allemaal over eens zijn: niet doden, niet stelen, niet dwingen, niet misleiden. En daarnaast kun je dan afspraken maken over de gekste dingen. Mensen kunnen er bijvoorbeeld voor kiezen om naakt over straat te gaan in hun wijk, of om in de lokale kroeg te roken. Maar mensen die dat soort dingen niet prettig vinden, bijvoorbeeld omdat zij kleine kinderen hebben, kunnen dan verhuizen naar een plek waar afspraken gelden of gemaakt kunnen worden die passen bij hoe zij het willen. Voor elk wat wils en bevalt het niet, dan brengen je voeten je naar een plek waar het anders gaat. Stemmen met de voeten in optima forma!
Vind je dit leuk? Schrijf je dan nu in voor onze nieuwsbrief!
Laat een reactie achter